Aynı Bilgisayara Windows ve Pardus Kurulması
PardusWiki, özgür ansiklopedi
Konu başlıkları |
[değiştir] Soru/Cevap Ön Bilgiler
Soru ) Aynı bilgisayara iki işletim sistemi kurabilir miyim? Aynı bilgisayara Windows ve Pardus kurmam halinde işletim sistemleri arasında nasıl geçiş yapacağım? Windows'u ya da Pardus'u açmak istediğimde bunu nasıl yapacağım?
Cevap ) Sabit diskinizin boyutu el verdiği müddetçe iki ve hatta daha fazla sayıda işletim sistemi kurmanız mümkündür. Bilgisayarınıza Windows ve Pardus kurmanız halinde, bilgisayarı her açtığınızda (yada yeniden başlattığınızda) GRUB adı verilen bir önyükleme programı sizi karşılayacak ve bilgisayarı hangi işletim sistemi ile açmak istediğinizi soracaktır.
Soru ) Bilgisayarımı Pardus ile açtığımda Windows disk bölümlerindeki belgelerime ulaşabilecek miyim? Ya da tersi durumda ?
Cevap ) Pardus üzerinden, Windows ile biçimlendirilmiş (NTFS, FAT32 gibi) tüm disk bölümlerine doğrudan erişebilirsiniz (okuyup yazabilir, kayıt yapabilirsiniz). Windows üzerinden, Pardus ile biçimlendirilmiş (ext3 gibi) disk bölümlerine erişebilmek için ise Pardus'u kurduktan daha sonra Windows'a küçük bir program kurmamız gerekecektir, zira Windows ext3 biçimli disk bölümlerini okuyabilme yeteneğine sahip değildir. Windows'un bu eksiğini kapatmak üzere örneğin Ext2Ifs isimli programı kullanabilirsiniz. Ancak Windows'dan Pardus disk bölümlerine eriştiğinizde dosya silme gibi işlemler yapmamanız tavsiye edilir.
Soru ) Bilgisayarım iki işletim sistemini birden kaldırabilecek mi?
Cevap ) İki işletim sistemini kurabilecek yeterli büyüklüklükte bir sabit diske sahip iseniz, aynı anda ikisi de çalışıyor olmayacağı için, elbette bilgisayarınız iki sistemi de kaldıracaktır. Örneğin 30 GB büyüklüğündeki bir sabit diske rahatlıkla iki işletim sistemi kurabilirsiniz. Bu sistemler aynı anda çalışmayacakları için Pardus'un veya Windows'un tekil olarak ihtiyaç duyduğu bellek (RAM) miktarından daha büyük bir belleğe ihtiyacınız yoktur. Çünkü işletim sistemleri arasında geçiş yapmak için bilgisayar yeniden başlatılır, dolayısıyla bellek boşalır.
Ayrıca VirtualBox ve benzeri sanallaştırma programları vasıtasıyla farklı bir kurulum gerçekleştirilerek iki veya daha çok işletim sisteminin aynı anda çalıştırabilmesi de mümkündür. İşte bu durumda Pardus'un ihtiyaç duyduğu bellek miktarına ek olarak diğer işletim sistemlerinin ihtiyaç duyduğu bellek miktarı kadar ek belleğe sahip olmanız gerekir.
[değiştir] Sabit Diskinizde Pardus'a Ayırabileceğiniz Bir Bölüm Var mı ?
Sabit diskiniz üç veya daha fazla bölümden oluşuyor ise;
Windows kurulu bilgisayarınızda C, D, E ... gibi üç veya daha fazla disk bölümü var ise bu bölümlerden birine (elbette Windows'un kurulu olmadığı ve içinde belgelerinizin bulunmadığı boş bir bölüme) Pardus’u kurabilirsiniz. Pardus’un kurulacağı disk bölümünün boyutu en az 4 GB olmak zorundadır. Pardus’a sonradan kurmak isteyebileceğiniz oyunları, programları da düşünerek 10-15 GB’lik bir alana ihtiyacınız olabileceğini de göz ardı etmemelisiniz.
Halihazırda Pardus’a ayırabileceğiniz böyle bir disk bölümünüz var ise, o diskte bulunan tüm belgelerinizi yedekleyip boşalttıktan sonra Pardus kurulumuna geçebilirsiniz.
Sabit diskiniz iki bölümden oluşuyorsa;
Eğer sabit diskiniz C ve D gibi iki bölümden oluşuyorsa ve Windows sistem dosyalarının bulunmadığı "D" bölümü, yukarıda bahsedildiği gibi Pardus kurmaya yetecek bir büyüklüğe sahip ise bu bölüme Pardus’u kurabilirsiniz. Ama öncelikle D bölümündeki tüm dosyalarınızı harici bir ortama yedeklemeniz ya da C bölümüne taşımanız gereklidir. Çünkü Pardus'un kurulacağı disk bölümü kurulum esnasında otomatikman biçimlendirilecek ve dolayısıyla o disk bölümünde yer alan tüm dosyalar silinecektir.
Sabit diskiniz bir bölümden ibaret ise;
Windows kurulu bilgisayarınız eğer yalnızca bir disk bölümünden ("C" gibi) ibaret ise, Pardus için gerekli ayrı bir disk bölümü oluşturmak için iki seçeneğiniz vardır; ya özel yazılımlardan faydalanarak Windows'u kaldırmadan Pardus için yer açarsınız, ya da Windows CD'si yardımıyla tüm diskinizi siler, sonra ihtiyaçlarınız doğrultusunda diskinizi birkaç parçaya böler ve sonrasında sırasıyla Windows ve Pardus’u kurarsınız.
[değiştir] Yeni Bir Disk Yapısı Oluşturup, Windows ve Pardus'un Kurulması
Eğer sabit diskinizin mevcut yapısı içinde Pardus kurmaya elverişli bir disk bölümünüz yok ise aşağıdaki adımları takip ederek yeni bir disk yapısı oluşturur, sonra sırasıyla Windows ve Pardus'u kurabilirsiniz. Eğer sabit diskinizde Pardus kurmaya elverişli bir bölümünüz var ise o bölümdeki belgeleri yedekledikten sonra doğrudan Pardus kurulumuna geçebilirsiniz.
[değiştir] Sabit Diskin Silinmesi
İşe koyulmadan önce sabit diskinizdeki tüm belgelerinizi harici bir ortama yedekleyin.
- Bilgisayarı, CD’den (ya da DVD'den) açılacak şekilde BIOS ayarlamasını yapın. Bilgisayarın CD'den başlatılması ile ilgili olarak şu sayfadan yararlanabilirsiniz. Eğer BİOS ayarları konusunda yeterli bilgiye sahip değilseniz, bu ayarlamaları kesinlikle kendiniz yapmayınız, bilen bir tanıdığınızdan yardım alınız.
- Windows CD'si ile sistemi açtıktan sonra tüm disk bölümlerinizi silip tek bir parça haline getirin.
[değiştir] Sabit Diskin Bölümlere Ayrılıp Windows'un Kurulması
Önceki aşamada Windows CD'si yardımıyla silip tek bir parça haline getirdiğimiz sabit diskimizi burada ihtiyaçlarımız doğrultusunda parçalara böleceğiz. Elbette herkes kendi gereksinimleri doğrultusunda farklı bir disk yapısı belirleyip uygulayabilir. Burada örnek olarak, aşağıdaki gibi üç parçaya ayrılacak bir disk yapısını göz önüne alalım.
- (a) Windows’u kuracağımız bölüm
- (b) Windows ve Pardus üzerinden erişebileceğimiz ortak bir belgelik alanı
- (c) Pardus‘u kuracağımız bölüm.
Burada (c) olarak ifade ettiğimiz alanı, isterseniz Pardus CD’si yardımıyla;
- Pardus Sistem Dosyaları,
- Kullanıcı Dosyaları,
- Takas Alanı
olmak üzere üç ayrı parçaya ayırmanız da mümkün olacaktır, şimdilik detaylara takılmanıza gerek yok.
Pardus Sistem Dosyaları'nın kurulacağı (c) alanın boyutu, yukarıda da belirttiğimiz gibi en az 4 GB olmalıdır (10 -15 GB ilerisi için faydalı olacaktır). (b) olarak ifade ettiğimiz alan; belge, resim, müzik vs dosyalarımızı yerleştirmeyi öngördüğümüz bölümdür. İsterseniz bu alanı birden fazla parçaya ayırabilirsiniz, tercihinize kalmıştır. (Sabit Diskler en fazla 4 adet Birincil bölümü destekler, ancak bazı bölümlerin içine başka bölümler açılabilmektedir, bu tür içinde başka bölümler içeren bölümlere uzatılmış bölüm denir. Eğer verileriniz için çok sayıda bölüme ihtiyaç duyarsanız bunları uzatılmış bölüm içine açmak iyi bir fikir olabilir. Ancak bu uzatılmış bölüm içindeki bölümlerin sistem kurmak için kullanılması tavsiye edilmez.)
Sabit diskinizi Windows CD’si yardımıyla yukarıdaki gibi, biçimlendirilmemiş üç parçaya (veya ihtiyaçlarınız doğrultusunda daha fazla parçaya) ayırın. Sonra (a) olarak ifade ettiğimiz alanı NTFS olarak biçimlendirip Windows kurulumuna başlayın (diğer disk bölümlerini biçimlendirmeden bırakmamızın nedeni: Windows CD’si ile bir diski biçimlendirdiğinizde otomatik olarak Windows'un o disk bölümüne kurulmasından dolayıdır).
Kurulumu tamamladıktan sonra Windows masaüstünü açın, “Bilgisayarım” simgesine çift tıklayıp disk bölümlerinizi görüntüleyin (eğer biçimlendirilmemiş disk bölümleriniz "Bilgisayarım" dizininde görüntülenmiyorsa; Denetim Masası > Yönetimsel Araçlar > Bilgisayar Yönetimi > Disk Yönetimi yolunu izleyerek görüntüleyebilirsiniz). Yukarıda (b) olarak ifade ettiğimiz bölümün simgesine sağ tıklayın (bu bölüm varsayılan olarak “Yerel Disk: D” şeklinde görüntülenecektir), açılan menüde yer alan Biçimlendir tuşuna basın, dosya sistemi olarak NTFS’yi seçip Başlat tuşuna basarak biçimlendirin. İsterseniz FAT32 dosya sistemini de kullanabilirsiniz ancak FAT32, eski bir dosya sistemi olması nedeniyle bazı dezavantajları vardır. Örneğin 32MB'dan büyük bölümleri FAT32 olarak biçimlendiremezsiniz ve hiçbir güvenlik özelliği bulundurmaz.
[değiştir] Pardus’un Kurulması
Pardus kurulumuna geçebiliriz nihayet... Pardus nasıl kurulacağı (1) ve (2) sayfalarında anlatılmıştır. Biz burada sadece sabit disk bölümlendirme ile ilgili kısma değineceğiz.
Pardus kurulurken disk bölümlendirme ile ilgili olarak, ilk önce alttaki görüntüyle karşılaşacaksınız. Burada "Hayır diskimi kendim bölümlendireceğim" seçeneğini kullanmanız gerekmektedir. Eğer bunun yerine, otomatik biçimlendirme seçeneğini kullanırsanız tüm diskiniz Pardus'a ayrılacak ve sabit diskinizde ne var ne yoksa silinecektir!
Sonraki adıma geçtiğinizde, sabit diskinizin bölümleri, bu bölümlerin boyutları ve dosya sitemleri hakkındaki bilgilerin verildiği bir ekranla karşılaşırsınız. Yalnız burada Windows’un C, D, ... disk bölümleri C , D harfleri ile karşınıza gelmeyecektir! Pardus bu bölümleri örneğin hda1, hda5 gibi isimlerle adlandıracak ve bu disk bölümlerinin boyutları, dosya sistemleri hakkında bilgiler verecektir, siz bu bilgilere bakarak hangisinin C hangisinin D olduğunu anlayabilirsiniz.
Üstteki resimde Boş Alan olarak görülen kısım, bizim uygulamamıza göre resimdekinin aksine; üç parçaya ayrılmış şeklinde karşımıza gelecektir. Yani daha önceden (a), (b), (c) olarak tabir ettiğimiz bölümler bu aşamada karşımıza gelecektir. Burada, Pardus disk bölümüne ayıracağımız (yani daha önceden (c) olarak tabir ettiğimiz) boş bölüme tıklayıp Kullan yazan yere geçeceğiz.
Öncelikle bu Kullan yazan yerdeki seçeneklerin anlamlarına deyinelim sonrasında ne yapacağımıza karar veririz.
- Pardus sistem dosyaları için (zorunlu): Adında da belirtildiği gibi Pardus sistem dosyalarının kurulacağı bir bölümdür, oluşturulması zorunludur. Daha önceden de belirttiğimiz gibi bu bölüm en az 4 GB büyüklüğünde olmalıdır. Pardus'a sonradan kurmayı isteyeceğiniz programları, oyunları da göz önüne alarak 10 -15 GB’lık bir alan ayırmanız ilerde sıkıntı çekmenizi önleyecektir. Kurulum esnasında Pardus bu bölümü EXT3 dosya sistemi ile biçimlendirecektir.
- Kullanıcı dosyaları için (isteğe bağlı): Bu bölümü oluşturmanız halinde Pardus kullanıcı ev dizini dosyalarınız, Pardus sistem dosyalarının kurulacağı disk bölümünden ayrı olacak ve bu disk bölümüne yerleştirilecektir. İleride Pardus'un yeniden kurulması gibi ihtiyaçların ortaya çıkabileceğini göz önüne aldığımızda bu bölümü hiç oluşturmamanız önerilebilir.
- Takas alanı bölümü olarak (isteğe bağlı): Bu bölüm ise belleği (RAM) düşük olan bilgisayarların, belleğinin yetersiz kaldığı durumlarda bu disk bölümüne başvurarak açığı kapatmasını amaçlayan, oluşturulması tercihinize kalmış bir bölümdür. 1 GB'ın altında belleğe sahip olan bilgisayarlar için bellek miktarının 2 katı kadar (MB) bir takas alanının oluşturulması tavsiye edilmektedir, örneğin belleğiniz 256 MB ise 512 MB’lik bir takas alanı oluşturabilirsiniz. Eğer bilgisayarınızın belleğini çok yetersiz görüyorsanız takas alanı için, belleğin 3-4 katı kadar büyüklükte bir alan ayrılmasının faydalı olabileceği ifade edilmektedir. Eğer bilgisayarınızın belleğini yeterli görüyorsanız (örneğin 1 GB veya üzerinde ise) bu alanı oluşturmanızın hiç bir faydası olmayacaktır.
İşte daha önceden Pardus'a ayırdığımız, yani (c) olarak tabir ettiğimiz disk bölümünü bu aşamada isterseniz; sistem dosyaları, kullanıcı dosyaları, takas alanı gibi bölümlere ayırabilirsiniz. İsterseniz bu bölümü sadece pardus sistem dosyalarına ayırarak tek bir parça olarak bırakabilirsiniz.
Disk bölümlendirme işlemlerinde oluşturulan disk bölümlerinin boyutları Megabayt (MB) cinsinden girilecektir. 1 GB = 1024 MB'dır. Oluşturacağınız bir disk bölümüne örneğin 30 GB'lık yer bir alan ayırmak istiyorsanız 30x1024 = 30720 değerini girersiniz.
Son olarak Pardus kurulum işlemi tamamlandıktan sonra alttaki görüntüyle karşılaşacaksınız. Burada en üstteki seçeneği yani "Açılış disikinin başına kur (önerilen)" seçeneğini kullanmanız gerekmektedir. Yukarıda da belirttiğimiz gibi GRUB ismi verilen program; bilgisayarı çalıştırdıktan hemen sonra karşımıza gelip, hangi işletim sistemini açmak istediğimizi soran bir önyükleme programıdır.
[değiştir] Bilinmesi Gerekenler
- Eğer bir gün, Windows'u kaldırıp yeniden kurma ihtiyacı duyarsanız, unutmayın ki Windows'u yeniden kurduğunuzda GRUB denen önyükleme programı Windows tarafından silinecektir. Dolayısıyla bilgisayarı açtığınızda karşınıza işletim sistemi seçme ekranı gelmeyecek, doğrudan doğruya Windows açılacaktır. Bu gibi durumlarda Grub’u Kurtarmak sayfasında anlatıldığı GRUB önyükleyicisini onararak sorunu çözebilirsiniz.
- Elektrik kesintisi vb. bir sebeple Windows'u düzgün kapatmadığınız bir oturumdan sonra, Pardus'u açıp NTFS dosya biçimli disk bölümlerine erişmek istediğinizde permission denied şeklinde erişimi engelleyen bir hata ile karşılaşmanız normaldir. Bu gibi durumlarda Windows'u açıp normal bir şekilde kapattığınızda sorun ortadan kalkacaktır.
- Windows'un kurulu olduğu disk bölümünde Windows'un önemli sistem dosyalarının tutulduğu System Volume Information isimli bir klasör vardır. Bu klasörü varsayılan olarak Windows gezgini üzerinden göremezsiniz. Pardus üzerinden (örneğin örneğin /mnt/hda1/ yolu üzerinde) görebileceğiniz bu klasörü sakın silmeyiniz, aksi halde Windows çökecektir.
