Aynı bilgisayara Windows ve Pardus kurulması

PardusWiki sitesinden

Konu başlıkları 1 Ön bilgiler 2 Sabit diskte Pardus'a ayrılabilecek bir bölüm var mı ? 2.1 Sabit diskiniz üç veya daha fazla bölümden oluşuyor ise; 2.2 Sabit diskiniz iki bölümden oluşuyorsa; 2.3 Sabit diskiniz bir bölümden ibaret ise; 3 Yeni bir disk yapısı oluşturup, Windows ve Pardus'un kurulması 3.1 Sabit diski silmek 3.2 Sabit diski bölümlere ayrılıp Windows'u kurmak 3.3 Pardus’u kurmak 4 Bilinmesi gerekenler

Ön bilgiler

Soru: Aynı bilgisayara iki işletim sistemi kurabilir miyim? Aynı bilgisayara Windows ve Pardus kurmam halinde işletim sistemleri arasında nasıl geçiş yapacağım? Windows'u ya da Pardus'u açmak istediğimde bunu nasıl yapacağım?

Cevap: Sabit diskinizin boyutu el verdiği müddetçe iki ve hatta daha fazla sayıda işletim sistemi kurmanız mümkündür. Bilgisayarınıza Windows ve Pardus kurmanız halinde, bilgisayarı her açtığınızda (ya da yeniden başlattığınızda) GRUB adı verilen bir önyükleme programı sizi karşılayacak ve bilgisayarı hangi işletim sistemi ile açmak istediğinizi soracaktır.

Soru: Bilgisayarımı Pardus ile açtığımda Windows disk bölümlerindeki belgelerime ulaşabilecek miyim? Ya da tersi durumda ?

Cevap: Pardus üzerinden, Windows ile biçimlendirilmiş (NTFS, FAT32 gibi) tüm disk bölümlerine doğrudan erişebilirsiniz (okuyup yazabilir, kayıt yapabilirsiniz). Windows üzerinden, Pardus ile biçimlendirilmiş (ext4, ext3 gibi) disk bölümlerine erişebilmek için ise Pardus'u kurduktan daha sonra Windows'a küçük bir program kurmamız gerekecektir, zira Windows ext biçimli disk bölümlerini okuyabilme yeteneğine sahip değildir. Windows'un bu eksiğini kapatmak üzere örneğin Ext2Fsd isimli programı kullanabilirsiniz. Ancak Windows'dan Pardus disk bölümlerine eriştiğinizde dosya silme gibi işlemler yapmamanız tavsiye edilir.

Soru: Bilgisayarım iki işletim sistemini birden kaldırabilecek mi?

Cevap: Bilgisayarınızda bir ya da birden fazla sayıda işletim sisteminin kurulu olması bilgisayarın çalışma kapasitesini etkilemez. Çünkü, kurulan işletim sistemleri aynı anda çalışmayacakları (*) için Pardus'un veya Windows'un tekil olarak ihtiyaç duyduğu bellek, ekran kartı, işlemci vb. gereksinimlerinden daha güçlü bir sisteme gerek yoktur.

Bu yüzden bilgisayarınız tek başına Windows'u ve tek başına Pardus'u kaldırabiliyorsa her iki işletim sistemini de kurabilirsiniz. Bu durumu sınırlayan tek faktör sabit diskin kapasitesidir. Örneğin 30 GB boyutundaki oldukça küçük bir sabit diske bile rahatlıkla iki işletim sistemi kurabilirsiniz.

(*) VirtualBox ve benzeri sanallaştırma programları vasıtasıyla farklı bir kurulum gerçekleştirilerek iki veya daha çok işletim sisteminin aynı anda çalıştırabilmesi de mümkündür. İşte bu durumda Pardus'un ihtiyaç duyduğu bellek miktarına ek olarak diğer işletim sistemlerinin ihtiyaç duyduğu bellek miktarı kadar ek belleğe sahip olmanız gerekir.

Sabit diskte Pardus'a ayrılabilecek bir bölüm var mı ?

Sabit diskiniz üç veya daha fazla bölümden oluşuyor ise;

Windows kurulu bilgisayarınızda C, D, E ... gibi üç veya daha fazla disk bölümü var ise bu bölümlerden birine (elbette Windows'un kurulu olmadığı ve içinde belgelerinizin bulunmadığı boş bir bölüme) Pardus’u kurabilirsiniz. Pardus’un kurulacağı disk bölümünün boyutu en az 4 GB olmak zorundadır. Pardus’a sonradan kurmak isteyebileceğiniz oyunları, programları da düşünerek 10-15 GB’lik bir alana ihtiyacınız olabileceğini de göz ardı etmemelisiniz.

Halihazırda Pardus’a ayırabileceğiniz böyle bir disk bölümünüz var ise, o diskte bulunan tüm belgelerinizi yedekleyip boşalttıktan sonra Pardus kurulumuna geçebilirsiniz.

Sabit diskiniz iki bölümden oluşuyorsa;

Eğer sabit diskiniz C ve D gibi iki bölümden oluşuyorsa ve Windows sistem dosyalarının bulunmadığı "D" bölümü, yukarıda bahsedildiği gibi Pardus kurmaya yetecek bir büyüklüğe sahip ise bu bölüme Pardus’u kurabilirsiniz. Ama öncelikle D bölümündeki tüm dosyalarınızı harici bir ortama yedeklemeniz ya da C bölümüne taşımanız gereklidir. Çünkü Pardus'un kurulacağı disk bölümü kurulum esnasında otomatikman biçimlendirilecek ve dolayısıyla o disk bölümünde yer alan tüm dosyalar silinecektir.

Sabit diskiniz bir bölümden ibaret ise;

Eğer bilgisayarınızda Windows Vista ya da Windows 7 yüklüyse Windows'un "Bilgisayar Yönetimi" aracını kullanarak Windows'a zarar vermeden diski parçalara ayırabilirsiniz. Bunun için Bilgisayar Yönetimi 'ni açın, Depolama > Disk Yönetimi yolunu izleyin. Küçültülerek iki parçaya ayırlacak disk bölümüne sağ tıklayıp "Birimi Küçült" seçeneğini kullanın.

Eğer bilgisayarınızda Windows XP yüklü ise Windows'a zarar vermeden diski parçalara ayırabilmek için özel yazılımlar kullanmanız gerekir. Eğer bu tür bir programa sahip değilseniz, Windows CD'si yardımıyla Windows'u silip diski parçalara ayrırma yoluna gidebilirsiniz. Bunun için Windows CD'si yardımıyla diskinizi siler, sonra ihtiyaçlarınız doğrultusunda diskinizi birkaç parçaya böler ve sonrasında sırasıyla Windows ve Pardus’u kurarsınız.

Yeni bir disk yapısı oluşturup, Windows ve Pardus'un kurulması

Eğer sabit diskinizin mevcut yapısı içinde Pardus kurmaya elverişli bir disk bölümünüz yok ise aşağıdaki adımları takip ederek yeni bir disk yapısı oluşturur, sonra sırasıyla Windows ve Pardus'u kurabilirsiniz. Eğer sabit diskinizde Pardus kurmaya elverişli bir bölümünüz var ise o bölümdeki belgeleri yedekledikten sonra doğrudan Pardus kurulumuna geçebilirsiniz.

Sabit diski silmek

İşe koyulmadan önce sabit diskinizdeki tüm belgelerinizi harici bir ortama yedekleyin.

• Bilgisayarın, CD’den (ya da DVD'den) açılabilmesi için gerekiyorsa BIOS ayarlamasını yapın. BIOS ayarları konusunda yeterli bilgiye sahip değilseniz Kurulum Öncesi BIOS Ayarları belgesine bakınız.

• Windows CD'si ile sistemi açtıktan sonra tüm disk bölümlerinizi silip tek bir parça haline getirin.

Sabit diski bölümlere ayrılıp Windows'u kurmak

Önceki aşamada Windows CD'si yardımıyla silip tek bir parça haline getirdiğimiz sabit diskimizi burada ihtiyaçlarımız doğrultusunda parçalara böleceğiz. Elbette herkes kendi gereksinimleri doğrultusunda farklı bir disk yapısı belirleyip uygulayabilir. Burada örnek olarak, aşağıdaki gibi üç parçaya ayrılacak bir disk yapısını göz önüne alalım.

• (a) Windows’u kuracağımız bölüm
• (b) Windows ve Pardus üzerinden erişebileceğimiz ortak bir belgelik alanı
• (c) Pardus‘u kuracağımız bölüm.

Burada (c) olarak ifade ettiğimiz alanı, isterseniz Pardus CD’si yardımıyla;

• Pardus Sistem Dosyaları,
• Kullanıcı Dosyaları,
• Takas Alanı

olmak üzere üç ayrı parçaya ayırmanız da mümkün olacaktır, şimdilik detaylara takılmanıza gerek yok.

Pardus Sistem Dosyaları'nın kurulacağı (c) alanın boyutu, yukarıda da belirttiğimiz gibi en az 4 GB olmalıdır (10 -15 GB ilerisi için faydalı olacaktır). (b) olarak ifade ettiğimiz alan; belge, resim, müzik vs dosyalarımızı yerleştirmeyi öngördüğümüz bölümdür. İsterseniz bu alanı birden fazla parçaya ayırabilirsiniz, tercihinize kalmıştır. (Sabit Diskler en fazla 4 adet Birincil bölümü destekler, ancak bazı bölümlerin içine başka bölümler açılabilmektedir, bu tür içinde başka bölümler içeren bölümlere uzatılmış bölüm denir. Eğer verileriniz için çok sayıda bölüme ihtiyaç duyarsanız bunları uzatılmış bölüm içine açmak iyi bir fikir olabilir. Ancak bu uzatılmış bölüm içindeki bölümlerin sistem kurmak için kullanılması tavsiye edilmez.)

Sabit diskinizi Windows CD’si yardımıyla yukarıdaki gibi, biçimlendirilmemiş üç parçaya (veya ihtiyaçlarınız doğrultusunda daha fazla parçaya) ayırın. Sonra (a) olarak ifade ettiğimiz alanı NTFS olarak biçimlendirip Windows kurulumuna başlayın (diğer disk bölümlerini biçimlendirmeden bırakmamızın nedeni: Windows CD’si ile bir diski biçimlendirdiğinizde otomatik olarak Windows'un o disk bölümüne kurulmasından dolayıdır).

Kurulumu tamamladıktan sonra Windows masaüstünü açın, “Bilgisayarım” simgesine çift tıklayıp disk bölümlerinizi görüntüleyin (eğer biçimlendirilmemiş disk bölümleriniz "Bilgisayarım" dizininde görüntülenmiyorsa; Denetim Masası > Yönetimsel Araçlar > Bilgisayar Yönetimi > Disk Yönetimi yolunu izleyerek görüntüleyebilirsiniz). Yukarıda (b) olarak ifade ettiğimiz bölümün simgesine sağ tıklayın (bu bölüm varsayılan olarak “Yerel Disk: D” şeklinde görüntülenecektir), açılan menüde yer alan Biçimlendir tuşuna basın, dosya sistemi olarak NTFS’yi seçip Başlat tuşuna basarak biçimlendirin. İsterseniz FAT32 dosya sistemini de kullanabilirsiniz ancak FAT32, eski bir dosya sistemi olması nedeniyle bazı dezavantajları vardır. Örneğin 32 MB'dan büyük bölümleri FAT32 olarak biçimlendiremezsiniz ve hiçbir güvenlik özelliği bulundurmaz.

Pardus’u kurmak

Pardus kurulumuna geçebiliriz nihayet... Pardus nasıl kurulacağı (1) sayfasında anlatılmıştır. Biz burada sadece sabit disk bölümlendirme ile ilgili kısma değineceğiz.

Pardus kurulurken disk bölümlendirme ile ilgili olarak, ilk önce alttaki görüntüyle karşılaşacaksınız. Burada "Hayır diskimi kendim bölümlendireceğim" seçeneğini kullanmanız gerekmektedir. Eğer bunun yerine, otomatik biçimlendirme seçeneğini kullanırsanız tüm diskiniz Pardus'a ayrılacak ve sabit diskinizde ne var ne yoksa silinecektir!

Sonraki adıma geçtiğinizde, sabit diskinizin mevcut bölümlerinin listelendiği disk bölümlendirme ve biçimlendirme ekranıyla karşılaşırsınız. Yalnız burada Windows’un C, D, ... disk bölümleri C , D harfleri ile karşınıza gelmeyecektir! Pardus, tüm disk bölümlerinin boyutları, dosya sistemleri hakkında bilgiler verecektir, siz bu bilgilere bakarak hangisinin C hangisinin D olduğunu anlayabilirsiniz.

Eğer yukarıda belittiğimiz gibi Windows CD si ile diskinizi üç parçaya ayırmışsanız üstteki resime benzer bir disk yapısı ile karşılaşırsınız. Yani daha önceden (a), (b), (c) olarak tabir ettiğimiz bölümler bu aşamada karşımıza gelecektir. Burada, Pardus'a ayıracağımız Boş Alana tıklayıp Kullan yazan yere geçeceğiz.

Öncelikle bu Kullan yazan yerdeki seçeneklerin anlamlarına deyinelim sonrasında ne yapacağımıza karar veririz.

• Pardus sistem dosyaları için (zorunlu): Adında da belirtildiği gibi Pardus sistem dosyalarının kurulacağı bir bölümdür, oluşturulması zorunludur. Daha önceden de belirttiğimiz gibi bu bölüm en az 4 GB büyüklüğünde olmalıdır. Pardus'a sonradan kurmayı isteyeceğiniz programları, oyunları da göz önüne alarak 10 -15 GB’lık bir alan ayırmanız ilerde sıkıntı çekmenizi önleyecektir. Pardus'un kurulacağı disk bölümü YALI tarafından öntanımlı olarak EXT4 dosya sistemi ile biçimlendirilir.

• Kullanıcı dosyaları için (isteğe bağlı): Bu bölümü oluşturmanız halinde Pardus kullanıcı ev dizini dosyalarınız, Pardus sistem dosyalarının kurulacağı disk bölümünden ayrı olacak ve bu disk bölümüne yerleştirilecektir. İleride Pardus'un yeniden kurulması gibi ihtiyaçların ortaya çıkabileceğini göz önüne aldığımızda bu bölümü hiç oluşturmamanız önerilebilir.

• Takas alanı bölümü olarak (isteğe bağlı): Bu bölüm ise belleği (RAM) düşük olan bilgisayarların, belleğinin yetersiz kaldığı durumlarda bu disk bölümüne başvurarak açığı kapatmasını amaçlayan, oluşturulması tercihinize kalmış bir bölümdür. 1 GB'ın altında belleğe sahip olan bilgisayarlar için bellek miktarının 2 katı kadar (MB) bir takas alanının oluşturulması tavsiye edilmektedir, örneğin belleğiniz 256 MB ise 512 MB’lik bir takas alanı oluşturabilirsiniz. Eğer bilgisayarınızın belleğini çok yetersiz görüyorsanız takas alanı için, belleğin 3-4 katı kadar büyüklükte bir alan ayrılmasının faydalı olabileceği ifade edilmektedir. Eğer bilgisayarınızın belleğini yeterli görüyorsanız (örneğin 1 GB 'den fazla ise) bu alanı oluşturmanızın hiçbir faydası olmayacaktır.

İşte daha önceden Pardus'a ayırdığımız, yani (c) olarak tabir ettiğimiz Boş Alanı bu aşamada isterseniz; sistem dosyaları, kullanıcı dosyaları, takas alanı gibi bölümlere ayırabilirsiniz. İsterseniz bu bölümü sadece pardus sistem dosyalarına ayırarak tek bir parça olarak bırakabilirsiniz.

Disk bölümlendirme işlemlerinde oluşturulan disk bölümlerinin boyutları Megabayt (MB) cinsinden girilecektir. 1 GB = 1024 MB'dır. Oluşturacağınız bir disk bölümüne örneğin 30 GB'lık yer bir alan ayırmak istiyorsanız 30x1024 = 30720 değerini girersiniz.

Son olarak Pardus kurulum işlemi tamamlandıktan sonra alttaki görüntüyle karşılaşacaksınız. Burada en üstteki seçeneği yani "Açılış diski (önerilen)" seçeneğini kullanmanız gerekmektedir. Yukarıda da belirttiğimiz gibi GRUB ismi verilen program; bilgisayarı çalıştırdıktan hemen sonra karşımıza gelip, hangi işletim sistemini açmak istediğimizi soran bir önyükleme programıdır.

Bilinmesi gerekenler

• Windows ve Pardus yüklü bir bilgisayarda Windows'u kaldırıp yeniden kurmanız halinde GRUB isimli önyükleme yazılımını onarmanız gerekecektir. Çünkü Windows'un yeniden kurulması halinde, diskin MBR adı verilen özel bölümünde yer alan GRUB önyükleme yazılımı Windows tarafından otomatikman silinecektir. Dolayısıyla bilgisayarı açtığınızda karşınıza işletim sistemi seçme ekranı gelmeyecek, sanki bilgisayarınızda Pardus kurulu değilmiş gibi doğrudan doğruya Windows açılacaktır. Bu gibi durumlarda Grub’u kurtarmak sayfasında anlatıldığı GRUB önyükleyicisini onararak sorunu çözebilirsiniz.

• Elektrik kesintisi vb. bir sebeple Windows'u düzgün kapatmadığınız bir oturumdan sonra, Pardus'u açıp NTFS dosya biçimli disk bölümlerine erişmek istediğinizde permission denied şeklinde erişimi engelleyen bir hata ile karşılaşmanız normaldir. Bu gibi durumlarda Windows'u açıp normal bir şekilde kapattığınızda sorun ortadan kalkacaktır.

• Windows'un kurulu olduğu disk bölümünde Windows'un önemli sistem dosyalarının tutulduğu System Volume Information isimli bir klasör vardır. Bu klasörü varsayılan olarak Windows gezgini üzerinden göremezsiniz. Pardus üzerinden (örneğin örneğin /mnt/sda1/ yolu üzerinde) görebileceğiniz bu klasörü sakın silmeyiniz, aksi halde Windows çökecektir.