Pardus:Pardus Tarihçesi
PardusWiki, özgür ansiklopedi
Bu belge içerisinde Pardus'un tarihine ilişkin bir özet, projeyi etkileyen önemli dönüm noktaları ve kilit olaylar ile ilgili kısa bilgiler tarih sırasına göre verilmektedir.
[değiştir] 01 Eylül 2003
Bu tarih Pardus Projesi'nin (eski adıyla Uludağ Projesi)UEKAE içerisinde "Özgür" kod adı ile anılmaya başladığı tarihtir. O dönemlerde proje sorumluları Alp Öztarhan ve Erkan Tekman'ın hedefi, (daha sonra 10 Ocak 2005'te projeden ayrılacak olan çiçeği burnunda bilgisayar mühendisleri) Ayşe Genç ve Zerrin Çakmakkaya ile beraber, ortaya bir işletim sistemi çıkartmaktan ziyade böyle bir şeyin yapılabilirliğinin ne derece mümkün olduğunu araştırmaktır. Lâkin kısa bir süre sonra bu işi sadece araştırmakla kalmayıp, Türkiye'deki Linux camiasından isimler ile böylesine büyük ve ciddi bir projenin hayata geçirilmesi ile ilgili görüşmeye karar verirler. Alp Öztarhan ve Erkan Tekman'ın önderliğinde başlayan bu sürecin sorumluluğu, Alp Öztarhan'ın 9 Eylül 2004'te projeden ayrılması ile Erkan Tekman'ın omuzlarına binecektir.
[değiştir] 01 Aralık 2003
Böyle bir projeyi hayata geçirmek için önce doğru insanları bulmak gereklidir ve oluşturulacak çekirdek ekibin ilk elemanı bu tarihte UEKAE'de çalışmak üzere işe alınır: Barış Metin. Barış Metin'i takip eden süreçte sırası ile Serdar Köylü, A. Murat Eren, Gürer Özen, S. Çağlar Onur, Onur Küçük, ve M. Umut Pulat'ın da işe alınmasıyla Pardus'un ilk ürünü Çalışan CD 1.0'a kadar gidecek olan ekip şekillenmiş olacaktır.
Pardus, UEKAE'nin ilerici ve yenilikçi vizyonuna uygun şekilde sadece 'bir diğer Linux dağıtımı projesi olmak' hedefi ile yola çıkmamıştır ve hedef kitlesi Linux kullanan kimseler ile sınırlı değildir. Pardus'un ilk gününden itibaren diğer Linux dağıtımlarının kullanıcıları ve geliştiricilerini zorlayan kimi tarihi problemlerine çözümler sunmak ve insanların rahatlıkla kullanabileceği bir işletim sistemi oluşturmak gibi ciddi bir gayeye sahiptir. Pardus'un önünde 'problemlerin neler olduğunu ortaya çıkartmak', 'problemlere cesur ve hayata geçirilebilir çözümler üretmek' ve 'çözümleri hayata geçirerek sürekli bir işletim sistemi ortamı hazırlamak' gibi üç aşama ile özetlenebilecek bir yol haritası vardır. Geliştirici ekip bu yol haritasının en zor adımı sayılabilecek ilk adım üzerinde tartışmaya ve sorunları modellemeye başlar. Pardus'ta yer alacak uygulamaların Türkçe ile ilgili teknik problemleri çözülmesi, destek olunacak yerelleştirme çalışmaları ile tam Türkçe desteği sağlanması, yeni bir paket yöneticisinin (PiSi), uygulamalar arası iletişimi sağlayarak yapılandırma yükünü mümkün olduğunca kullanıcının sırtından alacak bir altyapının (ÇOMAR) ve kolay, sorunsuz bir kurulum sağlayacak bir kurulum uygulamasının (YALI) hazırlanması gerektiği Eylül ayına kadar süren düşünce ve hazırlık döneminde incelikleri ile ortaya çıkar ve Eylül ayı ile beraber bu çözümlerin sırası ile hayata geçirilmesi çalışmaları gerçek anlamda başlamış olur.
[değiştir] 15 Ocak 2004
Serdar Köylü ekibe katılır (15 Kasım 2005 tarihinde ayrılır).
[değiştir] 15 Mayıs 2004
A. Murat Eren ekibe katılır.
[değiştir] 30 Eylül 2004
S. Çağlar Onur ve Gürer Özen ekibe katılırlar.
[değiştir] 16 Ekim 2004
Önceki dönemlerde yapılan çalışmalar sonucunda uzlaşılan Proje Ana Sözleşmesi resmen yayınlanır. Bu sözleşme ile projenin ortaya koyacağı ürünlerin hepsinin Genel Kamu Lisansı (GPL) ile lisanslanacağı, yani üretilen her bir yazılımın açık kaynak kodlu özgür yazılımlar olacağı ve Pardus'un topluma tamamen açık ve toplum için geliştirilen bir proje olacağı resmiyete bağlanır.
[değiştir] 08 Kasım 2004
Görkem Çetin ve Onur Küçük ekibe katılırlar.
[değiştir] 01 Aralık 2004, Pardus Kök Dosya Sistemi 0.0.1
Kök dosya sistemi henüz ortada olmayan Pardus'un kendi ayakları üzerine kalkmasına yardımcı olacak araçlarının üzerinde yazıldığı sisteme verilen isimdir. Herhangi bir kurulum ve kullanım kolaylığı sunmayan bu geliştirme sistemi üzerinde tasarlanan ve iskeleti oluşturulan Pardus, 0.0.1 numaralı ilk sürüm numarası ile 1 Aralık 2004 tarihinde ofis içinde kullanılmaya başlanır. Henüz bu olan bitenden ne kullanıcıların ne de Pardus projesini duyup takip edenlerin haberi vardır. Bu bir süre daha bu şekilde devam edecektir.
[değiştir] 20 Aralık 2004
M. Umut Pulat ekibe katılır.
[değiştir] 25 Mayıs 2004
Bugzilla çevirilerini üstlenen Barış Özyurt SVN sunucusuna yazma izni olan çekirdek ekip dışındaki ilk katkıcı olur.
[değiştir] 02 Şubat 2005, Pardus Çalışan CD 1.0
Pardus Çalışan CD aslında başta yapılan planlar arasında olan bir sürüm değildir. Fakat açık bir proje olan Pardus'un insanlar tarafından duyulmaya, ilgiye ve desteğe ihtiyacı vardır. Bu niyet ile Şubat ayına değin yapılan çalışmaları insanların karşısına kolayca göz atabilecekleri bir şekilde çıkartma fikri ortaya atılır. Çalışan CD, bilgisayara kurulmadan tam anlamı ile CD'den çalışan bir Pardus işletim sistemini insanların denemesine ve kullanmasına olanak sağlayacak şekilde tasarlanmış bir Pardus sistemidir. Pardus Çalışan CD'nin, çıktığı tarih itibarı ile dünyanın en iyi LCD ekran tanıma ve yapılandırma kabiliyetine sahip olan Linux sistemi olmasını sağlayacak olan ÇOMAR da bu tarihte kullanıcılara ulaşır. Sistem beklenenin üzerinde bir ilgi ve beğeni ile karşılanır. Geliştiricilerin çıkmasından önceki 55 saati sürekli çalışarak geçirdikleri Pardus'un bu ilk ürününün ardından ilerleyen aylarda Mehmet D. Akın, İsmail Dönmez, Koray Löker ve Eray Özkural da kurulan ilk kararlı sürüme giden yolda çekirdek ekibe katılan isimler olacaklardır.
[değiştir] 05 Mayıs 2005, Pardus Çalışan CD 1.1
Kurulan sürüm ile ilgili çalışmalar sürerken ilk Çalışan CD içerisindeki bazı hataların düzeltildiği yeni sürüm bu tarihinde duyurulur. Bu sürüm, biraz da Pardus Çalışan CD'nin 1.0 sürümünün gördüğü ilgi nedeni ile bilgisayar dergileri tarafından dağıtılır, ulusal basında Pardus ile ilgili birkaç haber yayınlanır. Artık Pardus isimli bir projenin büyük hedefler ile yola çıktığı bilgisi daha fazla insana ulaşmaya başlamıştır, insanlar e-posta listelerine üye olarak sorular sormaya ve proje ile ilgili gelişmeleri takip etmeye başlarlar.
[değiştir] 05 Mayıs 2005, Pardus Kök Dosya Sistemi 0.0.6
Diğer taraftan kurulabilir kararlı sürüme giden yolda çalışmalar da sürmektedir. Aralık ayından bu yana yapılan çalışmalar ile gelinen noktada kuluçka sisteminin üzerinde evrilen Pardus, dışarıdaki geliştiricilerin karşısına çıkmaya hazırdır. 0.0.6 sürüm numarasına ulaşmış olan kök dosya sistemi geliştiricilerin ve uzman testçilerin görüşlerine sunulur. Sayısı pek de fazla olmayan ilgili kitlenin görüş ve önerileri doğrultusunda çalışmalar ve iyileştirmeler sürer.
[değiştir] 27 Mayıs 2005
Mehmet D. Akın ekibe katılır.
[değiştir] 27 Haziran 2005
Eray Özkural ekibe katılır (27 Haziran 2006'da ayrılır).
[değiştir] 15 Temmuz 2005
İsmail Dönmez ekibe katılır.(15 Nisan 2008'de ayrılır.)
[değiştir] 01 Ekim 2005
Koray Löker ekibe katılır.
[değiştir] 07 Ekim 2005, Pardus Kök Dosya Sistemi 0.1
PiSi paket yöneticisinin ilk deneme sürümünün ortaya çıkması ile kök dosya sistemi 0.0.6'dan 0.1 gibi önemli ve nispeten büyük bir sürüm numarasına zıplar. 12 Temmuz'da nasıl bir mimariye sahip olduğunun ve hangi sorunlara nasıl çözümler ortaya koyulduğuna dair bilgiler içeren belgenin ardından 3 ay gibi bir sürede yazılan PiSi sayesinde Pardus artık hiçbir destek almaksızın, tamamen kendi ayakları üzerinde durmaya başlar. Kendi uygulamalarını Internet'ten kurup güncelleyebilen, kaldırabilen ve derleyebilen bir Pardus sistemi 0.1 sürüm numarası ile geliştiricilerin ve testçilerin karşısına çıkmıştır. Bu sırada Pardus'un etrafında toplanan insanların sayısı artmaya başlar.
[değiştir] 01 Kasım 2005, Pardus Kök Dosya Sistemi 0.2
0.2 sürümü ile beraber daha kararlı bir PiSi ve ÇOMAR'ın yanında çok daha fazla uygulamanın bilgisayara kurulmasına olanak veren, içinde Firefox web tarayıcısı ve OpenOffice.org ofis yazılımını da barındıran geniş paket depoları geliştirici ve testçilere sunulur. Tüm uyarılara rağmen son kullanıcıların problemler ile yüzleşmekten korkmayanları da bu sistemi bilgisayarlarına kurmaya ve kullanmaya başlarlar.
[değiştir] 14 Kasım 2005, Pardus 1.0 Alpha
Ve sahneye zorlukla kurulan kök dosya sistemi trendinin sonunu getiren YALI çıkar. YALI ile beraber Pardus artık tüm araçları ve uygulamaları ile beraber CD'den kurulabilen bir işletim sistemidir. Kurulan CD'ye giden yolda önemli bir engel aşılmıştır.
[değiştir] 30 Kasım 2005, Pardus 1.0 Beta
Nihai sürümde olması beklenen tüm özellikler ile beraber Pardus'un geliştiriciler ve sabırsız kullanıcılar tarafından test edilmesi için Beta sürümü, 35 saat kesintisiz bir çalışmanın sonunda Barış Metin'in doğum gününe denk gelen 30 Kasım gününde duyurulur.
[değiştir] 14 Aralık 2005, Pardus 1.0 Sürüm Adayı
Tüm geliştirmelerin sona erdiği sürüm adayı, sadece hataların test edilmesi ve gözden kaçan sorunların düzeltilmesi için duyurulur.
[değiştir] 26 Aralık 2005, Pardus 1.0
Uzun bekleyiş sona erer ve Pardus'un ilk kararlı sürümü duyurulur. Pardus 1.0 ilk ayında 25 bin kişi tarafından indirilir, projenin web sayfaları 142 binden fazla ziyaret alır. Ulusal basında Pardus ile ilgili onlarca haber çıkar, sistem kullanıcılar tarafından beklenenin üzerinde bir ilgi ve beğeni ile karşılanır. Pardus, bu sürümün ardından güvenlik ve hata güncellemelerinin devam ettiği, sürekli yeni uygulamalar ile genişleyen paket depoları ile hatırı sayılır sayıda bilgisayara misafir olur. İkinci kararlı sürüm ile ilgili çalışmalar 8 ay sürecek ve bu süre içerisinde Pardus'a onlarca yeni gönüllü geliştirici katılacak, gönüllüler tarafından Pardus kullanıcılarına destek olmak amacı ile forumlar ve web siteleri açılacak, Pardus hakkında ulusal basında 50'nin üzerinde haber çıkacaktır. Projenin en kritik virajlarından birisi olan 'ilk kararlı sürümün' başarı ile dönüldüğünü, geliştirici ekip dahi kabul edecektir.
[değiştir] 03 Mart 2006
Gökmen Göksel ve Bahadır Kandemir ekibe katılır.
[değiştir] 27 Mart 2006
A. Erdinç Köroğlu ekibe katılır (2 Nisan 2007'de ayrılır).
[değiştir] 10 Nisan 2006
Faik Uygur ekibe katılır.
[değiştir] 09 Temmuz 2006, Pardus 2007 Alpha 1 (kod adı, Meren)
Uzun süren bekleyişin ve sessizliğin ardından gelen bu sürüm ile beraber, Pardus'un bir diğer özgün ve ayrıcalıklı projesi “Müdür” işletim sisteminin iskeletinde ilk kez yer alır. Pardus ile diğer Linux dağıtımlarını arasındaki farkın Pardus lehine biraz daha artmasını sağlayan Müdür, işletim sisteminin açılışından sorumlu altyapıdır ve ilerleyen aylarda uluslar arası saygınlıktaki Linux haber sitelerinde hakkında yazılar çıkacak ve insanlar tarafından ilgi gören bir diğer Pardus projesi halini alacaktır.
[değiştir] 14 Temmuz 2006, Pardus 2007 Alpha 2 (kod adı, Üzüm)
Geliştirici sürümleri ilk Alpha sürümündeki hataların bir kısmının giderilmesi ile ikinci test ve deneme sürümü ile kararlı sürüme bir adım daha yaklaşılır.
[değiştir] 30 Ekim 2006
Ekin Meroğlu ekibe katılır.
[değiştir] 03 Ekim 2006, Pardus 2007 Alpha 3
Bir süredir Pardus ile iletişim halinde olan Hollandalı Pardus severler Pardus'un özgün uygulamalarını Hollandaca'ya çevirerek, Pardus'un İngilizce ve Türkçe'den sonraki üçüncü dil desteğini eklerler. Bu, yurt dışındaki yabancı geliştirici ve kullanıcılardan alınan ilk katkıdır. Hollandalı Pardus kullanıcıları uluslar arası bir forum açarak yabancı kullanıcıların Pardus'a olan ilgisini arttırmak için gönüllü olarak çaba göstermeye başlarlar.
[değiştir] 10 Kasım 2006, Pardus 2007 Beta 1 (kod adı, ATA)
Ulu Önder'in hayata gözlerini yumduğu bu güne denk gelen bu tarihte Pardus 2007'nin ilk Beta sürümü duyurulur. Bu sürümün duyurulması ile beraber ulusal basında Pardus'un yaklaştığına dair haberler çıkmaya başlar.
[değiştir] 24 Kasım 2006, Pardus 2007 Beta 2 (kod adı, Sait Faik)
Pardus 2007 deneme sürümlerinin son dönemecine, “Yazmasam deli olacaktım” diyen, Türk edebiyatının önemli isimlerinden birisini kod adı ile anarak girer. Bu sürümle beraber Pardus ve özgün uygulamaları artık Almanca da konuşabilmektedir.
[değiştir] 27 Kasım 2006
Türk ordusunun birimlerinden birisi olan ASAL (Askere Alma Dairesi), tüm Türkiye'deki 625 sunucu ve 4.500 adet bilgisayarında Pardus kullanmaya karar verir. Bu sözleşme ile Pardus artık kamu kurumlarında kendisine yer bulabilecek bir kararlılığa ve sürekliliğe ulaştığını resmen ispatlamış olur. Bu önemli gelişme projenin ilk günlerinden beri hedeflenmiş olan önemli bir kilometre taşına ulaşıldığının göstergesidir. Ulusal basında da yankı uyandıran haber “Kamu'da özgür yazılım dönemi” ortak görüşü ile kendisine yer bulur.
[değiştir] 01 Aralık 2006, Pardus 2007 Sürüm Adayı
Pardus 2007 için tüm geliştirmeler durmuştur. Yayınlanan sürüm adayı ile gözden kaçan küçük hataları bulma işi artık iyice genişleyen testçi ordusuna bırakılır. Pardus 2007'nin çıkış tarihi bellidir ve bekleyiş başlar.
[değiştir] 18 Aralık 2006, Pardus 2007 Çalışan CD
19 ayın ardından yeni bir Çalışan CD sürümü kullanıcıların kullanımına sunulur. Bu tarihten itibaren Kurulan ve Çalışan CD ürünleri eş zamanlı olarak dağıtılmaya başlanacaktır.
[değiştir] 18 Aralık 2006, Pardus 2007
Birçok kişi tarafından beklenen gün sonunda gelir. Sürümün duyurulduğu 23:00'dan itibaren 24 saat boyunca TÜBİTAK – TTNet Internet omurgasının %80'i Pardus'u indirmek isteyenler tarafından işgal edilir ve kısa süreli bir Internet krizi yaşanır. Takip eden bir aylık dönemde Pardus 100 binden fazla indirilecek, web sayfaları 250 binden fazla insan tarafından ziyaret edilmiş olacaktır. İlk kararlı sürümünden bu yana Pardus'un 1700'den fazla hatası giderilmiş, yazılım depolarına 700'den fazla yeni yazılım eklenmiştir. Yurt dışındaki ciddi Linux haber sitelerinde Pardus ve özgün projelerine övgülerle dolu ve Pardus'un rakiplerinden üstün olduğu noktalara dikkat çeken makaleler yayınlanır.
[değiştir] 16 Mart 2007, Pardus 2007.1 Felis chaus
Pardus 2007 ardından çalışmalar devam eder. Yapılan çalışmalar 16 Mart tarihine gelindiğinde kendini yeni bir güncelleme sürümü olarak ortaya çıkartır. Nesli tehlike altında olan Felis chaus (Sazlık Kedisi) sürüme adını verir. Bu tarihten itibaren Pardus her kararlı sürüm için üç aylık aralıklarla güncelleme sürümleri yayınlamaya başlayacaktır.
[değiştir] 12 Temmuz 2007, Pardus 2007.2 Caracal caracal
Pardus 2007 ürün ailesinin ikinci güncelleme sürümü Caracal caracal duyuruldu. 700 kadar güncelleme ve hata düzeltmesini içinde barındıran KDE 3.5.7 masaüstü ortamı ile gelen sürüm öncesinde, Pardus destekçilerinin de desteğiyle, KDE bileşenlerinin Türkçe yerelleştirmelerinde ciddi bir kalite artışı yakalandı. Yeni sürüm, özellikle PDF araçlarının yönetimi ve gösteriminde ciddi performans artışları sağlıyor.
Caracal caracal (Karakulak) sürümünde dikkati çeken yenilikler arasında, PEAP-MSCHAPv2 desteğiyle birlikte gelen Ağ Yöneticisi uygulaması ve Jmicron desteği var. Pardus 2007.2 Caracal caracal, açılış sürecinde görülen GRUB girdilerini eklemek, değiştirmek ya da silmek için kullanılabilen yeni bir açılış yöneticisini de sunmaya başlar.
[değiştir] 19 Kasım 2007, Pardus 2007.3 Lynx lynx
Pardus 2007 ürün ailesinin üçüncü güncelleme sürümü Lynx lynx duyuruldu. 300 kadar güncelleme ve hata düzeltmesini içinde barındıran KDE 3.5.8 masaüstü ortamı ile gelen sürümde dikkati çeken yenilikler arasında, mevcut profillerinizde bulunan ağları otomatik algılayabilen ve otomatik olarak o profile geçiş yapabilen Ağ yöneticisi ile bir çok paketin en güncel sürümleri ve OpenOffice.org 2.3 sayılabilir.
